ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΜΠΑΡΜΠΑΝΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗ
  ===Ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου, ο Θανάσης Αρβανίτης ο ψηλός, ο και Στροπωνιάτης παρονομαζόμενος, ήταν πολύ ισχυρή προσωπικότητα και σεβαστός, αν και πέθανε νωρίς. Κρατούσε γερά από φάρα και δεν κώλωνε πουθενά. Ερχόντουσαν συγχωριανοί του στη Χαλκίδα με διαφορές και πριν καταλήξουν στα δικαστήρια, περνούσαν από το σπίτι, συζητούσαν με τον πατέρα μου, έπιναν ένα ποτήρι ρετσίνα με λίγο μεζέ και αυτό ήταν. Καταλάβαιναν ότι δεν είχαν πραγματικές διαφορές κι’ ότι κάποια πράγματα ανήκουν σε όλους και επέστρεφαν στο χωριό, στις Στρόπωνες. Ένα σκατό ήμουν, αλλά θυμάμαι πολλά πράματα. 
  ===Κάποτε «μισοκλέφτηκε» μια ανεψιά του, κόρη της αδελφής του Παναγιούς, με τον Θανάση απ’ τ’ Αντρίτσα Βοιωτίας. Πέρασε ο Θανάσης απ’ τ’ Αντρίτσα απ’ το σπίτι μας στη Χαλκίδα, για να πάρει και την ευχή του πατέρα μου. Ο Θανάσης απ’ τ’ Αντρίτσα, έκανε το λάθος ν’ απευθυνθεί στον πατέρα μου, τον Θανάση τον Αρβανίτη, στα ….αρβανίτικα. (Τα αρβανίτικα είναι μια διάλεκτος ανάγκης, που δημιουργήθηκε συγκεκριμένη χρονική περίοδο για συγκεκριμένες ανάγκες επικοινωνίας – Τα αρβανίτικα συμπεριλαμβάνουν και Αλβανικά και Ελληνικά γλωσσολογικά στοιχεία, κι’ όποιος ισχυρίζεται οτιδήποτε άλλο, είναι απατεώνας). 
  — «Γιατί ρε Θανάση μου μιλάς αρβανίτικα??? Δεν μπορείς να συνεννοηθείς στα Ελληνικά???», ρωτά σοβαρά-αυστηρά τον γαμπρό ο πατέρας μου, κι’ εγώ τους χάζευα!!! 
  — «Πως, ρε μπάρμπα, ξέρω…. Γιατί ρωτάς???», λέει μουδιασμένος ο Θανάσης απ’ τ’ Αντρίτσα. 
  — Γιατί Θανάση, εγώ είμαι Έλληνας και ζω στην Ελλάδα και μιλώ μόνο Ελληνικά!!! Του είπε ορθά κοφτά ο πατέρας μου, ο Θανάσης ο Αρβανίτης ο ψηλός.
===Μετά κάθησαν σε ένα τραπέζι στην αυλή, τα ήπιανε πατροπαράδοτα, τα είπανε, δηλαδή περισσότερο ο πατέρας μου του τα είπε, εξηγώντας του τι παιχνίδι παίζουν κάποιοι με τα γλωσσικά μπερδέματα. Στο τέλος όλα μέλι-γάλα.
===Κλείνω τον πρόλογο, λέγοντας ότι ποτέ δεν άκουσα τον πατέρα μου, τον Αδελφό του τον Σπύρο, την αδελφή του τη Παναγιού, αλλά και από όλο το σόϊ της μάνας μου, να μιλούν αρβανίτικα, ούτε ενδιαφέρθηκαν ποτέ να μας μάθουν. Θέλαν να μάθουμε γράμματα!!! Γράμματα ΕΛΛΗΝΙΚΑ και ήξεραν το γιατί. Ήξεραν ότι δεν είμαστε Αλβανοί. Κάθε τόσο διαβάζω διάφορα μπερδεμένα και ακαταλαβίστικα. Διαβάζω και μίσος, διαβάζω διχόνοια. Καταπιάνονται με αποκομμένες φράσεις μιας ταραγμένης εποχής καθολικής εξέγερσης, σβήνουν πραγματικά γεγονότα και με λύσσα προσπαθούν να επιβάλουν σαν δήθεν ιστορία τα αποκόμματα κάποιων φράσεων.
Βρίσκω όμως και κάποια κείμενα που κρύβουν τόση αλήθεια, όση δεν φαντάζεστε. Διαβάστε τη πίκρα της Μελένιας, όπωςκαταγράφηκε από το «Στοχασμοί από το dyosmaraki» :

«— Μελένια, τι σου συμβαίνει???? Τι κρατάς εκεί?
— Τη φωτογραφία της γιαγιάς μου, αφού δεν έχω φωτογραφία της προγιαγιάς μου, απάντησε η Μελένια με μάτια βουρκωμένα…..
—Πας καλά? Τη ρωτώ εγώ….Σήμερα είναι η 25η Μαρτίου, εθνική γιορτή, όλοι κρατούν εικόνες των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης, τραγουδούν, το ρίχνουν στο χορό και εσύ τριγυρνάς αγκαλιά με την φωτογραφία της γιαγιάς σου και μάλιστα βουρκωμένη ??? Πάρε μια καρέκλα και κάτσε να μου εξηγήσεις γιατί θα με τρελλάνεις, δεν καταλαβαίνω τι σε έπιασε σήμερα, μέρα Εθνικής γιορτής!!!
Πήρε λοιπόν η Μελένια μια καρεκλίτσα, κάθησε, και κοιτάζοντας με αγάπη και στοργή την φωτογραφία που δεν άφηνε δευτερόλεπτο από τα χέρια της, αποφάσισε να μου πει τον πόνο της :
— Δυοσμαράκι απλά δεν ανέχομαι να διαστρεβλώνεται η ιστορία της προγιαγιάς μου και των Αρβανιτών. Σε λίγο θα μου πουν πως είμαι Αλβανίδα, πως πρέπει να μάθω Αλβανικά (που ιδέα δεν έχω) προκειμένου να επιβεβαιωθούν αυτές οι θεωρίες, και πως ανήκω σε κάποια φανταστική μειονότητα.
Τελευταία ξεκίνησε μια παραφιλολογία σχετικά με τους ήρωες του ’21 (όπως ο Κολοκοτρώνης, ο Ανδρούτσος κλπ) πως τάχα μου ήταν όλοι Αλβανοί. Μάλιστα αν ψάξει κανείς στο youtube θα δει πως έχουν ανέβει πολλά βίντεο με φωτογραφίες τους και κάποιοι διεκδικούν την εθνικότητα αλλά και την δόξα αυτών των ανθρώπων που σε τελική ανάλυση πολέμησαν για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό.
Αυτό κατ’ αρχήν το θεωρώ βεβήλωση της μνήμης αυτών των ανθρώπων, μα εκείνο που με θυμώνει ακόμη περισσότερο είναι πως αρκετοί Ελληνες μπερδεύονται και εξομοιώνουν την έννοια Αρβανίτης με την έννοια Αλβανός. Ε λοιπόν ΔΕΝ είναι το ίδιο πράγμα. Οι Αρβανίτες ΔΕΝ ήταν/είναι συνώνυμο του Αλβανοί. Επικρατεί μια σύγχυση η οποία όχι μόνο διαστρεβλώνει την ιστορική πραγματικότητα μα πιστεύω ακράδαντα πως εξυπηρετεί είτε ιδεολογικές είτε εθνικιστικές σκοπιμότητες.
Μα εγώ ιστορικός δεν είμαι,για την προγιαγιά μου ξεκίνησα να σου πω…..

Η προγιαγιά μου γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Αγιο Δημήτρη της Καρύστου,στην Εύβοια. Στην περιοχή όλοι μιλούσαν Αρβανίτικα. Μοναχά όταν τα παιδιά της παντρεύτηκαν ήρθαν όλα στην Αθήνα. Η γιαγιά μου ήρθε στην Αθήνα σε ηλικία 18-20 χρονών, η μαμά μου και εγώ γεννηθήκαμε στην Αθήνα. Η προγιαγιά μου όταν μας μάλωνε για τις σκανταλιές που κάναμε σαν παιδάκια, μας μίλαγε σε μια «παράξενη» γλώσσα που ανάθεμα και αν καταλαβαίναμε. Ακόμη όταν ήθελε να πει μυστικά με την γιαγιά μου τότε πάλι μιλάγανε σε αυτήν την «παράξενη» γλώσσα που εμείς τα παιδιά καθόλου δεν καταλαβαίναμε. Πολύ αργότερα έμαθα πως αυτή η περίεργη γλώσσα που μίλαγε η προγιαγιά ονομαζόταν Αρβανίτικα, και πως αποτελούσε μια ιδιόρρυθμη διάλεκτο. Η προγιαγιά μπορεί να μην ήξερε να γράφει και να διαβάζει μα ήξερε να τραγουδά σαν αηδόνι. Τα ίδια τραγούδια που τραγουδούσε εκείνη τραγουδιούνται μέχρι τις μέρες μας σε ολόκληρη την Ελλάδα στην γλώσσα που μιλάμε σήμερα.

Η προγιαγιά κάθε Κυριακή θα πήγαινε στην εκκλησία, μιλούσε Ελληνικά με τις γειτόνισες μα ποτέ δεν αυτοπροσδιορίστηκε ως «Αλβανίδα». Τα τραγούδια μοναχά τα αποκαλούσε Αρβανίτικα επειδή τα τραγουδούσε στην Αρβανίτικη διάλεκτο, μα όπως είπα παραπάνω αυτά τα ίδια τραγούδια τραγουδιούνται σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η γιαγιά μου μιλούσε Αρβανίτικα μα στην μαμά μου δεν τα έμαθε ποτέ αφού κάποια εποχή οι διάλεκτοι συσχετίστηκαν με την «αμορφωσιά», και ιδιαίτερα τα Αρβανίτικα τα οποία από τη γένεσή τους αποτέλεσαν μια αποκλειστικά προφορική διάλεκτο η οποία μεταδιδόταν όπως όλες οι προφορικές παραδόσεις από στόμα σε στόμα. Μοναχά τα τελευταία χρόνια έγινε απόπειρα να καταγραφεί (με «τεχνητό» τρόπο) προκειμένου να μελετηθεί.
Η προγιαγιά λοιπόν, σαν ήμουν παιδάκι μου εξιστορούσε θαυμαστές ιστορίες για τους οπλαρχηγούς/ήρωες του 1821. Μάλιστα μου έλεγε πως όπως ισχυρίζονταν οι παπούδες της, πολλοί από τους οπλαρχηγούς ήταν Αρβανίτες (ήταν δίγλωσσοι, μιλούσαν δηλαδή τα Αρβανίτικα εκτός από τα ελληνικά). Τον Κολοκοτρώνη, γνώριζα από την προγιαγιά μου πως τον αποκαλούσαν Μπιθεγκούρα. Ομως οι Αρβανίτες αποτέλεσαν κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, και πολέμησαν ενάντια στους Τούρκους όπως όλοι οι υπόλοιποι Ελληνες. Οι Αλβανοί αντίθετα πολέμησαν στο πλευρό των Τούρκων. Για του λόγου το αληθές σου παραθέτω την μαρτυρία της προγιαγιάς (η απορία μου ήταν πάντα από που είχε μάθει αυτές τις ιστορίες αφού η προγιαγιά δεν ήξερε ούτε να γράφει ούτε να διαβάζει). Αν και ποτέ δεν έμαθα Αρβανίτικα, μου έμειναν στη μνήμη κάποιες αφηγήσεις της προγιαγιάς στα Αρβανίτικα,τις οποίες μετά μου εξηγούσε στα Ελληνικά. Μία αφήγηση λοιπόν αφορούσε τον Οδυσσέα Ανδρούτσο που κατά τη διάρκεια της πολιορκίας στο Χάνι της Γραβιάς ένας Τουρκαλβανός του φώναζε απ’ έξω :
«Ντελ γιαστ τ’ προσκυνήσε Πασάνε» (=Εβγα έξω ρε να προσκυνήσεις τον Πασά)
«Εα γκράπε» (=Ελα να μας … πιάσεις)
Απάντησε ο Ανδρούτσος (για την ακρίβεια η απάντηση ήταν λιγότερο κόσμια, μια και η προγιαγιά ήταν λίγο αθυρόστομη….)
Πως μπορεί λοιπόν σήμερα να ισχυρίζονται πως οι Αρβανίτες οπλαρχηγοί ήταν Αλβανοί αφού πολεμούσαν ενάντια στους Τούρκους????
Είναι σαν να λένε πως και η προγιαγιά μου ήταν Αλβανίδα!!!! Μα αφού η προγιαγιά μου ποτέ δεν ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο. Αλλωστε Σεβαστή ήταν το όνομά της , δεν την λέγανε Albana!!!!
— Αν και έχω πολλά ερωτηματικά Μελένια αφού δεν έχω ασχοληθεί καθόλου με αυτό το ζήτημα σε καταλαβαίνω. Και εγώ στη θέση σου ίσως να ένοιωθα όπως εσύ.
— Κοίτα Δυοσμαράκι, το θέμα των Αρβανιτών είναι πολύπλοκο. Για να σου τα εξηγήσω όλα θα μας πάρει πολύς χρόνος. Ισως να μην ξέρω να απαντήσω σε όλα τα ερωτήματά σου πέρα από ότι γνωρίζω από τις αφηγήσεις της προγιαγιάς, αφού όπως είπα δεν είμαι ιστορικός. Υπάρχουν όμως κάποιοι ειδικοί που ασχολήθηκαν με το θέμα και έγραψαν βιβλία. Βέβαια ακόμη και σε αυτά διαπιστώνει κανείς πολλές ανακρίβειες. Πολλά στοιχεία είναι υποθετικά αφού οι Αρβανίτες δεν άφησαν γραπτές πηγές. Κριτικός βιβλίων δεν είμαι, μα αν θέλεις να μάθεις περισσότερα, καλές κατά τη γνώμη μου μελέτες που η μία συμπληρώνει την άλλη αποτελούν τα παρακάτω βιβλία

Κώστα Μπίρη «Αρβανίτες-Οι Δωριείς του νεότερου Ελληνισμού»  Εκδ. Μέλισσα

και

Σαράντου Καργάκου «Αλβανοί, Αρβανίτες, Ελληνες», Εκδ. Ι.Σιδέρης.
— Σε ευχαριστώ Μελένια, με την πρώτη ευκαιρία θα μελετήσω για αυτό το θέμα
— Εντάξει Δυοσμαράκι. Ομως σκέφτηκα τα λόγια σου, δεν μπορεί μια Εθνική γιορτή σαν και αυτήν να την περάσουμε μιλώντας μοναχά για την προγιαγιά μου. Αν έχεις χρόνο, και θέλεις να έρθεις παρεά, εγώ αποφάσισα να γιορτάσω την σημερινή ημέρα με έναν διαφορετικό τρόπο.
— Μου εξάπτεις την περιέργεια Μελένια. Που θα με πας???
— Ακολούθα!!!
Και ακολούθησα την Μελένια. Στον δρόμο σταματήσαμε. Η Μελένια αγόρασε ένα μπουκέτο λουλούδια. Στην πορεία, διαπίστωσα με έκπληξη πως κατεθυνόμασταν στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.
— Που με πας? Δεν καταλαβαίνω…..
Η Μελένια δεν απάντησε….Με μια βεβαιότητα που έδειχνε πως της ήταν γνώριμος ο δρόμος, ακολουθώντας ένα μονοπάτι του Πρώτου Νεκροταφείου, φτάσαμε σε ένα μνήμα όπου κοντοστάθηκε. Κατέθεσε με ευλάβεια τα λουλούδια και βουρκωμένη στάθηκε ακίνητη για λίγα δευτερόλεπτα μπροστά στο μνήμα ακριβώς όπως οι στρατιώτες που στέκονται σε στάση προσοχής μπροστά στα μνημεία, κατά τη διάρκεια των επίσημων εκδηλώσεων. Εγώ ομολογώ πως ήμουν φανερά σαστισμένη. Προσπαθούσα να καταλάβω τι σχέση είχε η σημερινή μας επίσκεψη στο Πρώτο Νεκροταφείο με την 25η Μαρτίου!!!

— Τώρα μπορούμε να φύγουμε, μου είπε!!! Και άρχισε να απομακρύνεται αδιαφορώντας για τη δική μου παρουσία.

Από περιέργεια πλησίασα……

Ενα επιβλητικό μεγάλων διαστάσεων άγαλμα στεκόταν πάνω από το μνήμα. Διαβάζω :

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Αρχιστράτηγος

Από κάτω ήταν χαραγμένη μια φράση.

«Σιγά διαβάτη,
εδώ κοιμάται ο Γέρος του Μωριά
Τον ύπνο του μη του ταράξεις«

Εκείνη των ώρα επικρατούσε «νεκρική» σιγή. Λίγο παραπέρα ακουγόταν το κελάηδημα κάποιων πουλιών. Χωρίς να το καταλάβω, πήρα ένα λουλούδι και το ακούμπησα πάνω στο μνήμα. Απομακρύνθηκα σιγά σιγά, για να μην ταράξω τον ύπνο του Γέρου του Μωριά. Σκέφτηκα πως εάν έχει δίκιο η Μελένια, μάλλον θα τρίζουν τα κοκκαλάκια της προγιαγιάς της και του Κολοκοτρώνη για αυτά που λέγονται για τους Αρβανίτες

Απάντηση