ΣΠΗΛΙΑ ΕΦΤΑΚΟΝΑΚΩΝ ΜΑΚΡΥΚΑΠΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ  — Της Εύης Σαραντέα-Μίχα — >ΑΑΑ, 1985

  — Ο εντοπισμός δύο πλούσιων παλαιολιθικών και μεσολιθικών λατομείων – εργαστηρίων πυριτολίθων στη Νέα Αρτάκη το 1977 και 1978, ήταν η αιτία αναζήτησης και άλλων προϊστορικών εργαστηρίων στην κεντρική Εύβοια. Έτσι, το 1979, στις εμφανίσεις πυριτολίθων στα Εφτακόνακα Μακρυκάπας ανακαλύφθηκαν θέσεις με ίχνη παλαιολιθικών εργαστηρίων κατασκευής εργαλείων (βλ. ΑΑΑ ΧΙΙΙ (1980), σ. 105).
— Ένα προϊστορικό εργαστήρι μέσης παλαιολιθικής εποχής ανακαλύφθηκε στη βάση του λόφου των Εφτακονάκων (βλ. εικ. 1, σημ. Χ). Η περιοχή έχει αναστατωθεί από τη σύγχρονη καλλιέργεια. Πολλές πέτρες από τα χωράφια μεταξύ των οποίων και παλαιολιθικά τέχνεργα, είχαν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για να κατασκευαστούν εκεί φράχτες. Δεκάδες πυρήνες και απολεπίσματα από την επεξεργασία των ντόπιων καστανοκόκκινων πυριτολίθων, καθώς και εργαλεία (τελειοποιημένα ή ατελή) βρίσκονται διασκορπισμένα μέσα σε πλήθος από λιθάρια ασβεστόλίθων.
— Η θέση του παλαιολιθικού εργαστηρίου είναι 250μ. χαμηλότερα από μια μικρή σπηλιά. Η σπηλιά είναι ασβεστολιθική, διαμπερής, με ανατολική και δυτική είσοδο. Γύρω από αυτήν, και στις δύο εισόδους της, βρέθηκαν εργαλεία και πυρήνες της μέσης παλαιολιθικής εποχής, από τοπικούς πυριτόλιθους .

  — Η κλίση του εδάφους στην περιοχή της σπηλιάς είναι μεγάλη και η διάβρωση ιδιαίτερα έντονη. Στη διαδρομή από τη σπηλιά μέχρι το χωματόδρομο του χωριού, που βρίσκεται 300μ. περίπου χαμηλότερα, επισημάνθηκε πλήθος από πυριτολιθικά εργαλεία της μέσης παλαιολιθικής, πυρήνες και απολεπίσματα. Εκτός από τα τέχνεργα που προέρχονταν από τοπικούς πυριτολίθους βρέθηκαν επιπλέον εργαλεία νεότερων προϊστορικών εποχών, που είχαν κατασκευαστεί από υλικά άλλων περιοχών, όπως από οψιδιανό και μαύρο πυριτόλιθο. Βρέθηκαν, επίσης, λιγοστά εργαλεία από τοπικούς ασβεστόλιθους.
Από το δρόμο των Εφτακονάκων ως τις όχθες του ποταμού που διασχίζει την κοιλάδα, εντοπίσθηκαν σποραδικά πυριτολιθικά εργαλεία της μέσης παλαιολιθικής, πυρήνες και απολεπίσματα, κατασκευασμένα από τους τοπικούς πυριτόλιθους.
Θέση εύφορη, με πλούσια βλάστηση και σπήλαιο που δεσπόζει στην περιοχή, με ποτάμι που θα χρησίμευε ως πηγή νερού για ανθρώπους και ζώα, θέση που είχε το πλεονέκτημα της ύπαρξης της πρώτης ύλης για την κατασκευή ανθεκτικών πέτρινων εργαλείων, τα Εφτακόνακα Μακρυκάπας θα πρέπει να προσήλκυσαν κατά καιρούς διάφορες ομάδες κυνηγών στη διάρκεια της προϊστορίας από την κάτω παλαιολιθική μέχρι και τη νεολιθική εποχή.
Δεκαπέντε μόλις χιλιόμετρα ΝΔ. των Εφτακονάκων, στην περιοχή Νέας Αρτάκης, υπάρχουν σημαντικές προϊστορικές θέσεις, με ίχνη ομάδων που έζησαν στην κάτω, μέση, άνω παλαιολιθική, στη μεσολιθική και νεολιθική εποχή. Θα πρέπει, επομένως, να αναζητηθούν ίχνη όλων αυτών των εποχών και σε άλλες θέσεις της κεντρικής και της απέναντι Στερεάς Ελλάδας.
Μελλοντικές επιφανειακές και ανασκαφικές έρευνες στο πλούσιο πυριτολιθικό κοίτασμα της Μακρυκάπας, στο ποτάμι που διασχίζει την κοιλάδα και στην περιοχή του σπηλαίου Εφτακονάκων, είναι δυνατό να δώσουν καινούργια στοιχεία στην εικόνα της ευβοϊκής απώτερης προϊστορίας.

ΣΠΗΛΙΑ ΕΦΤΑΚΟΝΑΚΩΝ ΜΑΚΡΥΚΑΠΑΣ ΔΥΤΙΚΑΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΑ ΤΕΧΝΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΥΤΩΝ ΜΕ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΠΥΡΙΤΟΛΙΘΩΝ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ.
Ανεύρεση παλαιολιθικών ιχνών βάσει γεωλογικών δεδομένων

Α’ Αρχαιολογικό Συνέδριο Βορείου Ευβοίας. ΙΑ’ ΕΠΚΑ.
Αιδηψός 3-5 Απριλίου 1998
Ένα από τα ερωτήματα που απασχολούν τους ειδικούς είναι το θέμα της απαρχής εμφάνισης ανθρώπων στον ευρωπαϊκό χώρο. Στην κεντρική Ευρώπη έχουν βρεθεί ίχνη, που δηλώνουν ανθρώπινη παρουσία τουλάχιστον μισό εκατομμύριο χρόνια πριν. Ένα άλλο σοβαρό θέμα, είναι το πρόβλημα της εξαφάνισης του Homo Sapiens Neanderthalensis (ανθρώπου του Νεάντερταλ), που αφανίστηκε πριν από 35.000 χρόνια περίπου (βλ. εικ. 1). Γνωρίζουμε ότι το δικό μας είδος, Homo Sapiens Sapiens πρωτοεμφανίστηκε στη Μέση Ανατολή, προερχόμενο από την Αφρική, πριν από 120.000 χρόνια περίπου. Άραγε ήλθαν σε επιμειξία τα δύο αυτά είδη; Βιολογικές έρευνες υπέδειξαν πρόσφατα, πως δεν έχει επέλθει συγχώνευση τουλάχιστον σε μεγάλη έκταση. Ποια ήταν η αιτία της εξαφάνισης του ανθρώπου του Νεάντερταλ; Μετεξέλιξη; Συγκρούσεις με τους δικούς μας προγόνους ή κάποια άλλη αιτία; Ένα καίριο επίσης ερώτημα, που αφορά τον τόπο μας: Ποια ήταν η συμβολή της Βαλκανικής Χερσονήσου – χώρου ιδιαίτερης γεωγραφικής σημασίας – στην διέλευση, ανάπτυξη, συγχώνευση ή εξαφάνιση ειδών ανθρώπων;
Το κρανίο του Σπηλαίου Πετραλώνων Χαλκιδικής παρουσιάζει ένα σημαντικότατο γνώρισμα: ενέχει κράμα μορφολογικών στοιχείων των ειδών Homo Erectus, Homo Sapiens Neanderthalensis και Homo Sapiens Sapiens. Η ηλικία του εκτιμάται μεταξύ 350.000 έως 400.000 χρόνων. Στην ίδια χρονική περίοδο ανήκουν ίχνη ανθρώπων που βρέθηκαν στην Ανατολική Θράκη και στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και ένα εργαλείο, που εντοπίστηκε στην Θεσσαλία. Τα κρανία των ανθρώπων που βρέθηκαν στο Απήδημα της Μάνης (Ταίναρο) εκτιμάται πως έχουν ηλικία 100.000 έως 300.000 χρόνων περίπου.
Φαίνεται επομένως πιθανό, ότι και στον χώρο της Εύβοιας έζησαν άνθρωποι στην διάρκεια εκείνων των μακρινών εποχών στις οποίες αναφερθήκαμε. Δεν αποκλείεται μάλιστα, μεταξύ των λίθινων εργαλείων που έχουν ήδη συλλεγεί από την επιφάνεια του νησιού, να περιλαμβάνονται τεχνήματα ιδιαίτερα μεγάλης ηλικίας. (Όπως είναι γνωστό, τα λίθινα εργότεχνα που ανευρίσκονται στην επιφάνεια του εδάφους χρονολογούνται, μόνον συγκριτικά, με άλλα στρωματογραφημένα).
Με βεβαιότητα, έχουν αναγνωριστεί στην Εύβοια λίθινα εργαλεία, που χρονολογούνται στην Μέση Παλαιολιθική Εποχή (ηλικίας 35.000 -120.000 χρόνων περίπου). Το στάδιο αυτό συνδέεται με τον άνθρωπο του Νεάντερταλ. Τα Ευβοϊκά εργαλεία της εποχής αυτής ανήκουν, πράγματι, στον Homo Sapiens Neanderthalensis ή σε κάποια πρώιμη φάση του δικού μας είδους; Μήπως οι θέσεις δραστηριοτήτων ήταν διαμοιρασμένες;
Στην βόρεια Εύβοια είχαν ανευρεθεί το 1966 και 1967 τεχνήματα Μέσης Παλαιολιθικής στο Παλαιοχώρι Ροβιών, δύο τεχνήματα στην Αγκάλη Αγίας Άννας και δύο στο Ταμπούρι Κηρίνθου από τους Sachett και Hankey.
Ένας από τους κύριους λόγους δυσκολίας στην ανεύρεση παλαιολιθικών ιχνών στην Ελλάδα, έγκειται στο γεγονός πως νησιά και παράλια, στα οποία επί παγετωνικών περιόδων έζησαν άνθρωποι, έχουν χαθεί. Έχουν κατακλυσθεί από τα νερά, μετά την τήξη.των παγετώνων, επειδή το επίπεδο της θάλασσας ανυψώθηκε 100-200 μέτρα.
Ίχνη υπαίθριων παλαιολιθικών εγκαταστάσεων ή άλλων δραστηριοτήτων είναι εκτεθειμένα σε καταστροφές, που σχετίζονται με σύγχρονες δραστηριότητες, με φαινόμενα ιζηματογένεσης, σεισμών και διαβρώσεων εδάφους.
Ένα άλλο αίτιο δυσκολίας στην ανεύρεση παλαιολιθικών ιχνών είναι πως, γενικότερα, η Γη ήταν αραιοκατοικημένη από ανθρώπους, κατά την μακρά εκείνη περίοδο.
Ο σύγχρονος υπερπληθυσμός άραγε που μας οδηγεί; Ο Ουμπέρτο Έκο έχει πεί: «Ηλίθιοι υπήρχαν πάντα, ακόμη και στην εποχή του Νεάντερταλ. Σήμερα όμως είναι περισσότεροι από ποτέ, προφανώς λόγω της δημογραφικής έκρηξης».

ΣΠΗΛΙΑ ΕΦΤΑΚΟΝΑΚΩΝ ΜΑΚΡΥΚΑΠΑΣ -ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ 2Την περίοδο 1977-78 πλήθος καταλοίπων ανθρώπινης δραστηριότητας ανακαλύφθηκε σε τέσσερις θέσεις της Κεντρικής Εύβοιας: στην Νέα Αρτάκη (2 θέσεις), στα Εφτακόνακα και στα Βρυσάκια.
Επειδή είναι ιδιαίτερα δύσκολος ο εντοπισμός παλαιολιθικών τέχνεργων στην επιφάνεια του εδάφους, η μέθοδος με την οποία εντοπίστηκαν αυτές οι παλαιολιθικές θέσεις στην συγκεκριμένη περιοχή, ενδεχομένως μπορεί να χρησιμεύσει σε έρευνες για την ευρύτερη περιοχή της Εύβοιας και βεβαίως και εκτός αυτής.

Το 1977 στην περιοχή Φανερωμένης Ν. Αρτάκης, βρέθηκαν στην επιφάνεια των παραλιακών γκρίζων ασβεστολίθων, από την υπογράφουσα, χιλιάδες πέτρινα εργαλεία μικρών διαστάσεων (μήκους 0,5 – 4 cm περίπου). Τα τεχνήματα ανήκαν σε ομάδες, που είχαν καταλύσει στη θέση, στη διάρκεια της Παλαιολιθικής εποχής και κυρίως στην εποχή του χαλκού.
Παρατηρώντας τον γύρω χώρο, σε απόσταση 400 περίπου μέτρων από την παραλία, στη θέση Μαντρί, εντοπίστηκαν συγκεντρώσεις πυριτολίθων, σε μια έκταση περίπου δέκα στρεμμάτων. Διακριτικό γνώρισμα των πυριτόλιθων αυτών είναι το χαρακτηριστικό κοκκινοκάστανο χρώμα τους. Στα αποσαθρωμένα κομμάτια των πυριτολιθικών βράχων της θέσης βρέθηκαν κατάλοιπα παλαιολιθικής δραστηριότητας: χιλιάδες απολεπίσματα από την επεξεργασία της πέτρας, εργαλεία (ατελή, σπασμένα ή ακέραια), πυρήνες απόσπασης φολίδων και πέτρινα σφυριά. Μια τυπική εικόνα εργαστηρίου κατασκευής εργαλείων από το σκληρότατο αυτό πέτρωμα. (βλ. εικ. 2).
Λόγω του μορφολογικά ήπιου ανάγλυφου της περιοχής, τα τέχνεργα αυτά είχαν απομείνει στην επιφάνεια του εδάφους από τους χρόνους εκείνους ή (τα περισσότερα) είχαν εμφανιστεί με το όργωμα των θέσεων.
Ο κύριος όγκος αυτού του επιφανειακού προϊστορικού υλικού κατατάσσεται στην Μέση Παλαιολιθική (ηλικίας 35.000 – 100.000 χρόνων περίπου). Το υπόλοιπο υλικό ανήκει στην Νεότερη Παλαιολιθική (10.000 -35.000 χρόνων) στην Μεσολιθική (8.000 – 10.000 χρόνων), στην Νεολιθική και στην εποχή του χαλκού. Ορισμένα τεχνήματα πιθανώς έχουν κατασκευαστεί σε εποχή παλαιότερη των 100.000 χρόνων. Ανήκουν δηλαδή στην Πρώιμη Παλαιολιθική (βλ. εικ.2, αρ,1).
Είναι γνωστό, πως οι πυριτόλιθοι (όπως μαρτυρά το όνομά τους) περιέχουν διοξείδιο πυριτίου σε μεγάλη αναλογία, που προσδίδει σκληρότητα στο πέτρωμα – είναι από τα σκληρότερα υλικά που μπορούν να βρεθούν στη φύση (Εικ. 5). Επίσης είναι απρόσβλητοι από χημική διάβρωση. (Ο ερευνητής που επιθυμεί να διαπιστώσει εάν μια πέτρα είναι πυριτολιθική, μπορεί να δοκιμάσει την σκληρότητα της σε κομμάτι γυαλιού: Η πέτρα αυτή χαράσσει το γυαλί, όπως χαράσσει και το ατσάλι. Εξάλλου, οι πυριτόλιθοι (κοινώς τσακμακόπετρες ή στουρναρόπετρες) όταν δέχονται κτύπημα, παράγουν σπινθήρα, παρέχοντας την δυνατότητα δημιουργίας φωτιάς. Για τις ιδιότητες του αυτές, το υλικό ήταν περιζήτητο στη διάρκεια της Λίθινης εποχής.
Προς ανεύρεση άλλων παλαιολιθικών θέσεων κατασκευής εργαλείων με βάση τα γεωλογικά δεδομένα της περιοχής, αναζητήθηκαν και εξετάστηκαν κοιτάσματα πυριτολίθων στην Κεντρική Εύβοια. Αναζητήθηκαν δηλαδή πρωτογενείς πηγές πρώτης ύλης.

Οι παρατηρήσεις απέδωσαν τα εξής:
Η θέση Βολέρι, 1.200 μ. βορεινά της Φανερωμένης Ν. Αρτάκης, με μεγάλη αφθονία πυριτολίθων, αναγνωρίστηκε σαν μια από τις πλουσιότερες επιφανειακές θέσεις εργαστηρίων κατασκευής προϊστορικών εργαλείων στον κεντρικό Ελλαδικό χώρο. Η ηλικία των τεχνημάτων ανάγεται στις ίδιες περίπου εποχές με τα αντίστοιχα της Φανερωμένης. Στη θέση Εφτακόνακα Μακρυκάπας (15 χλμ. ΒΔ της Χαλκίδας) σε περιοχή σπηλαίου, που γειτνιάζει με θέση σύγχρονης εκμετάλλευσης σιδηρονικελιούχου μεταλλεύματος, εντοπίστηκαν εργαστηριακές θέσεις εκμετάλλευσης πυριτολίθων Παλαιολιθικής Εποχής. Ανάλογα ίχνη εντοπίστηκαν κατά τόπους στην κοιλάδα Μακρυκάπας.
Παρόμοια εικόνα σε μικρότερη έκταση, παρατηρήθηκε στα Βρυσάκια Πολιτικών.
Προ ολίγων ετών ο προϊστοριολόγος Δρ. Χρ. Μαντζανάς, ανακάλυψε εργαλεία Παλαιολιθικής Εποχής, στην ευρύτερη περιοχή Αρτάκης, σε τρεις θέσεις περιορισμένης εμφάνισης πυριτολίθων: στις Παλιές Φυτιές, Μπαϊράμ Αγά και Κεραμεική.

ΣΠΗΛΙΑ ΕΦΤΑΚΟΝΑΚΩΝ ΜΑΚΡΥΚΑΠΑΣ -ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑΔεν υπάρχει, ατυχώς, γεωλογικός χάρτης που να καταδείχνει εμφανίσεις πυριτολίθων στην επιφάνεια του εδάφους. Καταγράφονται, όμως, ειδικά για τον χώρο που εξετάζουμε:
α) Εμφανίσεις λευκολίθων, οι οποίοι συνοδεύονται από συγκεντρώσεις πυριτολίθων, χρώματος λευκού, καστανοκίτρινοιυ, ή ώχρας
β) Σιδηρονικελιούχα κοιτάσματα, στις περιοχές των οποίων επίσης είναι πιθανότατη η παρουσία πυριτολίθων, (λόγω γενέσεως των κοιτασμάτων αυτών). Το χρώμα των πυριτολίθων αυτών είναι καστανοκόκκινο.
γ) Εμφανίσεις σχιστοκερατολίθων, με χρώμα καστανό.
δ) Πυριγενή πετρώματα (λαβές), στην μάζα των οποίων είναι πιθανή ύπαρξη πυριτολίθων – 3 χιλιόμετρα περίπου, νοτίως του Μαντουδίου.
ε) Υπάρχουν πυριτόλιθοι, υπό μορφήν κονδύλων, εγκλωβισμένοι σε ασβεστολίθους της Εύβοιας, με χρώμα μαύρο ή γκρίζο (που συχνά συγχέονται με τους οψιανούς). (βλ. Πίνακα. 1). Στην Ν. Αρτάκη, στην Βορεινή πλευρά του όρμου Βολέρι, η εικόνα των θραυσμάτων και των εργαλείων από μαύρο πυριτόλιθο, αποδείχνουν την προϊστορική εκμετάλλευση των μαύρων πυριτολιθικών κονδύλων της περιοχής, κατά τη διάρκεια της προϊστορίας.
Επομένως, αυτά τα πετρώματα είχαν στη διάθεσή τους για την κατασκευή εργαλείων οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί της Βόρειας & Κεντρικής Ευβοίας, σ’ αυτούς τους χώρους επομένως, θα πρέπει να αναζητηθούν ίχνη δραστηριότητας τους.
Πιστεύουμε, πως τρεις παλαιολιθικές θέσεις από τις ήδη ανακαλυφθείσες στην Βόρεια Εύβοια, έχουν σχέση με την εκμετάλλευση των τοπικών πυριτολιθικών πετρωμάτων
Στην Αγκάλη Αγίας Άννας καθώς και στο Παλαιοχώρι Ροβιών, όπου εμφανίζονται συγκεντρώσεις πυριτολίθων μπορούμε να συμπεράνουμε πως τα παλαιολιθικά ευρήματα που βρέθηκαν (πυρήνες, φολίδες, θραύσματα) προέρχονται από επεξεργασία των τοπικών αυτών πυριτολίθων. Στην περιοχή Λίμνης – 3 χλμ ανατολικά της πόλης – υπάρχουν τρία κοιτάσματα λευκολίθων. Στην ίδια περιοχή έχουν βρεθεί επιφανειακά, σποραδικά λιγοστά πυριτολιθικά εργαλεία. Τα χρώματα τους υποδείχνουν πως συνδέονται με τους τοπικούς λευκολίθους: προέρχονται από τον Αγ. Γεώργιο, τον Αγ. Αθανάσιο και τον Αγ. Γεώργιο, παραθαλάσσια. Σκόπιμο θα είναι να εξετασθεί κατά πόσον ορισμένα από αυτά τα παλαιολιθικά τεχνήματα είχαν κατασκευασθεί από τους πυριτολίθους που συνοδεύουν τους λευκολίθους και ποια έκταση καταλαμβάνει μια ενδεχόμενη τέτοια εκμετάλλευση.
Τα λιγοστά πέτρινα ευρήματα που αναφέρονται από άλλες θέσεις της Βόρειας Εύβοιας, δεν μας επιτρέπουν (προς το παρόν) συμπεράσματα ως προς την προέλευσή τους:
Από την Κοτσικιά προέρχονται θραύσματα πράσινου πυριτόλιθου, φολίδες Μέσης Παλαιολιθικής υπόλευκου και κιτρινωπού πυριτόλιθου, καθώς και θραύσματα από κοκκινωπό πυριτόλιθο και μια αιχμή, κατά τον Αδ. Σάμψων. Από τη θέση Καστρί, κοντά στο Προκόπι, προέρχονται άφθονα θραύσματα και ένα εργαλείο χρώματος κίτρινης ώχρας. Στον όρμο Αγίου Βασιλείου Αγίας Άννας βρέθηκαν λιγοστά εργαλεία Μέσης Παλαιολιθικής και στο Ταμπούρι Κηρίνθου αναφέρεται ότι βρέθηκαν παλαιολιθικά εργαλεία από τους Sackett και Hankey. Στις περιοχές Κοκκινομηλιά και Κερασιά αναγράφεται από τον Αδ. Σαμψών ότι βρέθηκαν φολίδες και εργαλεία Παλαιολιθικής Εποχής.
Στα νότια της Δίρφης, στην ευρύτερη περιοχή Πούρνου, στην οποία εμφανίζονται λευκόλιθοι, θα πρέπει να αναζητηθούν συγκεντρώσεις πυριτολίθων. Οι πυριτόλιθοι αυτοί ενδέχεται να έχουν χρησιμοποιηθεί για κατασκευή προϊστορικών εργαλείων.
Γενικότερα, συγκεντρώσεις πυριτολίθων στην υπόλοιπη Εύβοια προσφέρονται για ανάλογη έρευνα, με στόχο τον εντοπισμό θέσεων προϊστορικών δραστηριοτήτων. Ορισμένα από αυτά τα πυριτολιθικά κοιτάσματα, είχαν χρησιμεύσει σαν εργαστήρια κατασκευής εργαλείων ή σαν περιστασιακές πηγές πρώτης ύλης.
Στην θαλάσσια περιοχή που περιβάλλει το νησί της Εύβοιας και ιδιαίτερα στην περιοχή του Ευβοϊκού κόλπου, ενδεχομένως υπάρχουν κοιτάσματα πυριτολίθων που ήταν εκμεταλλεύσιμα κατά τη διάρκεια των παγετώνων – τότε που η στάθμη της θάλασσας, όπως αναφέρθηκε, ήταν περί τα 100 έως 200 μέτρα χαμηλότερη. Ένας αριθμός από τα παλαιολιθικά τέχνεργα που βρέθηκαν στον κορμό της Εύβοιας, ίσως προέρχονται από πετρώματα που έχουν χαθεί στην θαλάσσια έκταση.
Η προοπτική ανεύρεσης νέων προϊστορικών θέσεων, με γνώμονα την εξέταση πυριτολιθικών συγκεντρώσεων, θα είναι μια μικρή συμβολή στις προσπάθειες μας να γνωρίσουμε την προέλευση μας, την συμπεριφορά μας, τον εαυτό μας.
(*) Στον γεωλογικό χάρτη, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν καταγράφονται μικρές ποσότητες λευκολίθων και σιδηρονικελιούχων κοιτασμάτων, τα οποία, ωστόσο, συνοδεύονται από σημαντικές ποσότητες πυριτολίθων (όπως π.χ συμβαίνει στο Παλαιοχώρι Ροβιών).
ΠΗΓΗ:  http://www.evisarantea.gr/texnerga.html
Αναρτήθηκε από Γεώργιος Πρατζί,κος – Τα Νέα Της Μεσσαπίας

1 Comment

  • Ο/Η ελένη λέει:

    Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σας. Ζω στην Μακρυκάπα και είχα ακούσει για καποια αρχαιολογικά ευρύματα,αλλά δεν γνώριζα λεπτομέριες. Σας ευχάριστω.

Απάντηση