TSOUTSOUNEROS

CETA -ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΝΑΔΑ -ΕΕ  — Mark Bergfeld is a writer and activist based in Cologne, Germany and London, UK. He tweets @mdbergfeld

  === ΟΡΙΣΜΟΣ ΜΠΑΡΜΠΑΝΙΚΟΥ:  CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement) είναι η Συνολική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι λεπτομέρειες της οποίας επηρεάζουν δυσμενώς το περιβάλλον και παραδίδουν τις χώρες που αφορά, στην ασυδοσία του πολυεθνικού κεφαλαίου.

  — Μια-δυο εβδομάδες πριν, η γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung υποστήριξε ότι η Γερμανία αρνείται να υπογράψει την Περιεκτική και Οικονομική εμπορική συμφωνία (CETA).

— Ο απλός λόγος είναι ο επενδυτής-μέλος για την Επίλυση Διαφορών (ISDS) ρύθμιση που έχω γράψει σχετικά εδώ.

— Στις μέρες που θα ακολουθήσουν, η ιστορία θα είναι ευρέως διαδεδομένη στον Γερμανικό και Καναδικό Τύπο. Μετά από όλα, όσα έχουν γίνει γνωστά, η ιστορία αυτή φαινόταν αξιόπιστη. Με τη πάροδο του χρόνου ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Siegmar Gabriel είχε επαναδιατυπώσει τις προσωπικές ανησυχίες για το ΤΤΙΡ. Και, γιατί θα πρέπει η  Καγκελάριος Angela Merkel να ενισχύσει τις θέσεις της στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων ΤΤΙΡ, παίζοντας σκληρό παιχνίδι με τον Καναδά;

Ωστόσο, η γνώμη του υπουργού Siegmar Gabriel δεν μετράνε πολύ. Και η Μέρκελ δεν είν αι Ούγκο Τσάβες. Οι 521 σελίδες του εγγράφου CETA πρέπει να απορρίψει οποιεσδήποτε αμφιβολίες ότι η Γερμανία κρατείται όμηρος από την αυτοκρατορία του κακού, όσο και η Βόρεια συνέταιρός της. Ο μηχανισμός εξαγωγών της Γερμανίας ελπίζει να επωφεληθεί από τις ρυθμίσεις ISDS στο μέλλον.

Αλλά μέχρι στιγμής αυτό το στοίχημα έχει προκαλέσει στους Γερμανούς πολίτες περισσότερο κακό παρά καλό. Οι φορολογούμενοι έπρεπε να πληρώσουν επανορθώσεις για την σουηδική εταιρεία ενέργειας Vattenfall, αφού η κυβέρνηση μηνύθηκε για τη σταδιακή κατάργηση του αντιλαϊκού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.

Στον Καναδά, η ιστορία είναι σχεδόν η ίδια. Η καναδική μεταλλευτική εταιρεία Lone Star Pine μήνυσε την κυβέρνηση ζητώντας 250 εκατομμύρια δολάρια, αφού το ομοσπονδιακό κράτος του Κεμπέκ απαγόρευσε fracking. Ήταν σε θέση να το πράξουν σύμφωνα με ρήτρα προστασίας των επενδυτών της NAFTA, με τη χρήση της αμερικανικής θυγατρικής τους.

Με την πρώτη ματιά, φαίνεται παράλογο ότι τα δύο τελευταία θύματα των ρυθμίσεων ISDS θα συμφωνούσε με μια τέτοια κατάχρηση της δικαιοσύνης και του νομικού συστήματος. Τα αποτελέσματα της δεν είναι ούτε δημοφιλές στους ψηφοφόρους, ούτε προς το συμφέρον των κυβερνήσεων που επιδιώκουν την επανεκλογή τους. Αυτό περίπου εξαναγκάζει τα ανατολικά και νότια κράτη μέλη της ΕΕ να παίξουν σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς κεφαλαίου και των δανειστών. Τα ακόλουθα παραδείγματα υπογραμμίζουν αυτό.

Στο πολωνικό χωριό Żurawlów, οι τοπικοί αγρότες, κάτοικοι και ακτιβιστές ανάγκασαν την Chevron και τους υπαλλήλους της να μαζέψουν τα πράγματά τους μετά από 400 ημέρες διαμαρτυρίας κατά της γεώτρησης φυσικού αερίου σχιστόλιθου. Η Ewa Sufin-Jacquemart γράφει ότι: «τα οχήματα της Chevron άφησαν το χωριό με ένα μάλλον περίεργο τρόπο. Κρυφά, στις 4 το πρωί. Καθώς ο κεντρικός δρόμος είχει αποκλειστεί από τους αγρότες, οι εργαζόμενοι της εταιρείας έπρεπε να οδηγούν μέσα από τα σπίτια των κατοίκων. Οι κάτοικοι έχουν πήδηξε έξω με τις πιτζάμες για να τραβήξουν φωτογραφίες του άνανδρου αυτό διαφυγής.»

Πιο πρόσφατα, η Chevron αναγκάστηκε να φύγει και από τη Ρουμανία μετά από μαζικές διαμαρτυρίες που έλαβαν χώρα. Αν CETA ήταν να επικυρωθεί, η αμερικανική εταιρεία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την καναδική θυγατρικής της, για να μηνύσει την Πολωνία και τη Ρουμανία για τις ζημίες που προέκυψαν.

Ακτιβιστές της Greenpeace εμποδίζουν την είσοδο του ορυχείου σχιστολιθικού φυσικού αερίου σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Chevron, στο χωριό Pungesti, 380 χιλιόμετρα ανατολικά από το Βουκουρέστι, στις 7 Ιουλίου 2014 (AFP Φωτογραφία / Daniel Mihailescu)

Ακτιβιστές της Greenpeace εμποδίζουν την είσοδο του σχιστολιθικού φυσικού αερίου εξερεύνηση ιστοσελίδα της Chevron στο χωριό Pungesti, 380 χιλιόμετρα ανατολικά από το Βουκουρέστι, στις 7 Ιουλίου 2014 (AFP Φωτογραφία / Daniel Mihailescu)

  — Στη Χαλκιδική, στη Βόρεια Ελλάδα, θυγατρική της καναδικής εταιρείας Eldorado Gold, έχει να αντιμετωπίσει πρωτοβουλία ενός πολίτη, που ξεσηκώνει από από το 2011 κατοίκους διαδηλωτές, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το ορυχείο χρυσού θα καταστρέψει το τοπικό δάσος και θα μολύνει τα υπόγεια ύδατα. Ωστόσο, τα ελληνικά δικαστήρια έχουν αποφανθεί επανειλημμένα υπέρ της εταιρείας. Καθώς οι διαμαρτυρίες έχουν καθυστερήσει την έναρξη της λειτουργίας των ορυχείων μέχρι το 2015, οι ρύθμιση ISDS θα χορηγήσει Eldorado Gold αποζημίωση μπροστά από ένα μυστικό δικαστήριο.

— Η λεγόμενη «Wayne Gretzky των εμπορικών συμφωνιών», θα δώσει όχι μόνο στις Καναδικές εταιρείες προνομιακή μεταχείριση στην Ευρώπη. Θα επιτρέψει στις Αμερικανικές εταιρείες να γλιστρήσει μέσα από την πίσω πόρτα με τη χρήση των θυγατρικών τους. Επιπλέον, αναδεικνύει τις εταιρείες αυτές στο ίδιο νομικό καθεστώς με τα κυρίαρχα κράτη. Ως εκ τούτου, η CETA δεν είναι καθόλου μικρότερη ή λιγότερο σημαντική από την αδελφή της ΤΤΙΡ. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι το πρώτο βήμα για την ΤΤΙΡ.

Όσο ο Siegmar Gabriel θρηνεί, ότι η ρύθμιση ISDS θα παραμερίζει τις περιβαλλοντικές και εργασιακές ρυθμίσεις, αξίζει να θυμηθούμε ότι η Γερμανία εισήγαγε για πρώτη φορά μηχανισμούς προστασίας των επενδυτών σε διμερείς εμπορικές συμφωνίες. Η ARD διέρευσε την περασμένην εβδομάδα το έγγραφο CETA, σύμφωνα με το οποίο θα πρέπει να απορρίπτονται οποιεσδήποτε αμφιβολίες, ότι η Γερμανία θα μπορούσε ίσως να κινηθεί ανεξάρτητα έναντι της Επιτροπής. Είναι πολύ αργά για αυτό. Με τη Συνθήκη της Λισαβόνας του 2009, η Γερμανία παραιτήθηκε από τις διαπραγματευτικές δυνατότητες των διμερών εμπορικών συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.


Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει χρήση των εξουσιών της, σπρώχνοντας τη CETA κάτω από τους λαιμούς των λαών. Το έγγραφο πρόκειται να επικυρωθεί στις 25 Σεπτεμβρίου. Με λίγο περισσότερο από ένα μήνα για να επικυρωθεί, οι εμπνευστές του, σκόπιμα δεν έχουν αφήσει καθόλου χρόνο για δημόσια διαβούλευση.


Η δημόσια διαβούλευση δεν αποτελεί πανάκεια. Περισσότερες από 150.000 προτάσεις υποβλήθηκαν κατά τη διαβούλευση του ΤΤΙΡ, που μπορεί να είχαν κατακλύσει τους γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες, αλλά δεν θα έχουν τάραξε τα νερά, καθώς δείχνει το τελικό κείμενο της CETA. Δεν είναι τίποτα περισσότερο από τεχνάσματα για να ηρεμήσουν τα πνεύματα της πολιτικής, των καλοπροαίρετων τεχνοκρατών και στερούνται πολιτικών επιρροών τους τοπικούς πολιτικούς.

Με την πίεση της κοινής γνώμης να γιγαντώνει, είναι απίθανο να επιβιώσει η CETA, μέσα από την μακρά πορεία του, στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Η μυστικότητα που περιβάλλει τις διαπραγματεύσεις βοήθησε λάθος τους κριτικούς. Είναι σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπερέβη το σήμα με το παρόν έγγραφο. ΤΤΙΡ και CETA έχουν δημιουργήσει μια πανευρωπαϊκή συζήτηση, και είναι πιο πιθανό να διαμορφώσουν εν τέλει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, κάτι που δεν θα επιθυμούσαν οι πολιτικοί.
Το πρόβλημα είναι το εξής: Έχουν μόνο ένα (θέμα) στο μυαλό τους – το πως θα επιβάλουν τις αποφάσεις τους.

Οι δηλώσεις, γνώμες και απόψεις που εκφράζονται σε αυτήν τη στήλη είναι αποκλειστικά αυτές του συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις της RT (ΟΥΤΕ ΦΥΣΙΚΑ ΤΟΥ ΜΠΑΡΜΠΑΝΙΚΟΥ που απέδωσε το κείμενο στα Ελληνικά).